C30 (Shell HQ) – Den Haag
De renovatie van het meer dan 100 jaar oude rijksmonument aan de Carel van Bylandtlaan 30 in Den Haag heeft enkele jaren geduurd en is voor ons bureau één van de meeste prestigieuze projecten geweest. Van het gebouw zijn veel archieftekeningen bekend, maar in de praktijk blijkt dat er meer aanpassingen in de loop der tijd aan en in het gebouw zijn gedaan.
In de nieuwe situatie is het gebouw grotendeels teruggebracht naar de oorspronkelijke opzet, maar met installaties volgens de de allerhoogste standaard. Centraal zijn nieuwe liften toegevoegd door middel van waterglasinjecties en één van de binnenhoven is voorzien van een indrukwekkende glazen overkapping, uitgevoerd door Octatube. Een project om trots op te zijn!
Lees ook het artikel van de leverancier van de glaskap, Octatube
Foto's met dank aan de Vries en verburg, RoosRos architecten en octatube.
Kasteel Nederhorst den Berg
Van woonkasteel met verdedigingsfunctie tot buitenplaats met grandeur en van ruïne tot kantoorpand; kasteel Nederhorst heeft in het verleden al heel wat herbestemmingen ondergaan. In 2024 wordt het kasteel verbouwd om plaats te bieden aan veertien prachtige appartementen welke onder andere bereikbaar zijn via een nieuwe liftconstructie. De Prouw bij dit project betrokken als constructief adviseur en heeft in samenwerking met VB erfgoed & architectuur en Stadsherstel Amsterdam een ontwerp opgesteld voor de beoogde verbouwplannen. Daarnaast bieden we begeleiding tijdens de uitvoering.
Ruïne Nijenbeek – Voorst
Geen restauratie, maar consolidatie van een bouwwerk. Een “ongeschonden ruïne” is met zorg geconsolideerd, zodat de uitstraling niet teveel is veranderd. Op de ruïne, die ooit als verdedigingswerk in de 13e eeuw is gebouwd, is wel een dak gekomen om het binnenwerk te beschermen tegen verdere degradatie als gevolg van weersinvloeden. Het herstel van een ruïne is bewerkelijker dan een restauratie, omdat er vaak keuzes moeten worden gemaakt of elementen behouden moeten blijven en niet teveel vervolgschade zal opleveren.Kasteel Amerongen
Sinds 2001 is De Prouw als constructief adviseur betrokken bij dit statige kasteel aan de uiterwaarden van de Rijn. Na de grootschalige restauratie van het kasteel en de bijgebouwen zijn in 2019 als laatste onderdeel de bruggen gerestaureerd. Maar… Ook bij kasteel Amerongen geldt: een restauratie is nooit helemaal gereed. Voor de constructieve zaken bij het onderhoud is ons bureau actief verbonden aan het kasteel.
Kasteel Amerongen is een waterkasteel, waarbij de waterhuishouding een belangrijke rol speelt. Als het smeltwater door de Rijn wordt afgevoerd stijgt het water in de rivier, waardoor de onderste ruimten worden bedreigd door het opkomende water. Via een meetsysteem wordt gecontroleerd of de funderingen van de gebouwen risico lopen en tijdig het grachtpeil kan worden aangepast.
Kasteel de Haar
Sinds 1995 is ons kantoor als constructief adviseur betrokken bij de diverse grote en kleine restauraties van het grootste kasteelcomplex van Nederland. Dit betreffen onder andere restauraties van het interieur en het exterieur van het kasteel, de bijgebouwen en het chateletgebouw, alsmede de gedeeltelijke herfundatie van het kasteel.
Recentelijk is Kasteel de Haar, om begrijpelijke redenen, uitgeroepen tot het mooiste gebouw van Nederland en we zijn trotst dat wij hier onze bijdrage aan mogen leveren.
Grote Kerk – Wageningen
Het exterieur en het interieur van dit historische icoon zijn in 2018 en 2019 grondig gerestaureerd. In september 2020 is de daarna de kerk weer in gebruik genomen. Het is een multifunctioneel gebouw geworden. In de kerk is een groot balkon aan de noordzijde verwijderd en een uitgiftebalie is toegevoegd. De begane grondvloer is voorzien van een nieuw verwarmingssysteem en er is op de verdieping naast het orgel een moderne en spannende inbreiding aangebracht die dienst doet als bijzaal. Deze is uitgevoerd naar het architectonisch ontwerp van Van Hoogevest Architecten te Amersfoort en De Prouw is hierbij betrokken geweest als hoofd- en detailconstructeur.
Foto's Frank Hanswijk.
Augustinuskerk Utrecht
Sinds 2013 is Constructiebureau De Prouw betrokken bij de restauratie van de Sint-Augustinus kerk aan de Oudegracht in Utrecht. De Sint-Augustinuskerk is gebouwd in 1839-1840 in neoclassicistische stijl (Waterstaatskerk) naar een ontwerp van Karel Georg Zocher. De kerk is de afgelopen jaren zowel van binnen als van buiten grondig gerestaureerd, onder leiding van Hylkema Erfgoed uit Utrecht. Wij hebben bij dit project een adviserende rol voor het herstel van de houtconstructie van de kap, het plaatsen van de steigerconstructie (binnen en buiten), een plaatselijk funderingsherstel en de opvang van het orgel op een nieuwe stabiele staalconstructie.
Kasteel Loenersloot
Een van de weinige kastelen die het rampjaar 1672 ongeschonden hebben doorstaan. Het kasteel is oorspronkelijk gebouwd als verdedigingsbouwwerk, omringd met een kasteelgracht. De toren is het eerst gebouwd in 1258, later volgden diverse aanbouwen. De toren is daarna meerdere keren verbouwd, waarbij onder andere een trap in het metselwerk van de toren is aangebracht. Het kasteel vertoonde veel schade door onder andere het scheefzakken van de toren, maar ook op andere plaatsen.
De Prouw heeft een onderzoek uitgevoerd naar de oorzaak van de schade. Daarbij werd duidelijk dat de meeste schade is ontstaan door oude funderingen in de ondergrond, waar sinds 1767 overheen is gebouwd. Voor het scheefzakken van de toren was al voor de Tweede Wereldoorlog een plan opgezet voor een herfundering met palen, doch dit plan bleek onuitvoerbaar. Bij de restauratie van het kasteel in 2011 is een oude, nog functionele waterput op de binnenplaats aangetroffen, wat de oorzaak zou kunnen zijn van het scheefzakken. Na het dempen van de put bleek echter de toren nog steeds (langzaam) verder te zakken. In 2020 is een scheefstand van 22 cm op een hoogte van 19 meter boven het maaiveld richting het westen gemeten. In samenwerking met Walinco is een funderingsverbetering ontworpen, waarbij de bestaande ondiepe fundering wordt uitgebreid met een beperkt aantal palen, waardoor een hybride paal-plaatfundering wordt verkregen en de donjon is gestabiliseerd zonder dat er een te starre fundering ontstaat.
Sint Bavo Kathedraal – Haarlem
Al jaren lang is De Prouw betrokken als constructief adviseur bij dit uitzonderlijke rijksmonument gelegen aan de rand van het centrum van Haarlem. Zo hebben we constructief advies gegeven voor de laatste grootschalige restauraties, de realisatie van een moderne uitbreiding aan de zijkant, het ontwikkelen van een nieuwe museale kelderruimte onder het koor en voor een éénmalige evenement is een tijdelijke stalen loopbrug ontworpen tussen beide torens.Sint Janskerk – Gouda
De St. Janskerk is de langste kerk van Nederland en ligt in het centrum van Gouda. De kerk is vooral bekend vanwege haar gebrandschilderde ramen, welke UNESCO werelderfgoed zijn. De Prouw is betrokken geweest bij diverse restauraties, verbouwingen alsmede de inbreiding van een nieuwe winkel. Sinds 1975 wordt het volledige gebouw jaarlijks gemonitord om in de gaten te houden of de bestaande fundering onderhevig is aan een verhoogde mate van zetting. In 2014 is op basis van deze meetgegevens, en de ontstane schades, besloten om over te gaan op een funderingsherstel van de koorkolommen. De Prouw heeft hiervoor het constructieve ontwerp opgesteld samen met een gedetailleerd werkplan.
De toren van de Sint Janskerk staat nog op de originele fundering die dateert van 1413. Uit de hoogtemetingen blijkt dat de toren langzaam meer zakt dan het kerkgebouw, dat tegen de toren is gebouwd. Ook hier ontstaat door het verschil in zakking schade. De Prouw onderzoekt momenteel de nut en noodzaak van een eventuele funderingsverbetering, op basis van een deskundige analyse van de meetgegevens en aanvullend geotechnisch onderzoek.
Oldengaerde – Dwingeloo
In opdracht van Het Drentse Landschap hebben wij mogen het constructief advies gegeven voor de restauratie van de Havezate, oorspronkelijk uit het begin van de 15e eeuw, het naastgelegen bouwhuis en de nabij gelegen daglonerswoning. Onderdeel van deze grootschalige restauratie is onder andere het herstel van diverse houtconstructies en aanwezige constructieve gebreken, het verduurzamen van de panden en diverse aanpassingen aan de constructie. Er is een ontwerp opgesteld voor de benodigde constructieve herstel- en verbouwwerkzaamheden en in nauw overleg met de aannemer (Jurriëns Noord - Groningen) zijn deze plannen tot uitvoering gekomen.
Met deze restauratie is één van de fraaiste en best bewaarde havezaten van Drenthe toegankelijker geworden voor publiek en is de technische staat weer naar behoren hersteld voor de komende decennia.
Stadhuis – Gouda
De Prouw is als constructief adviseur betrokken bij de huidige planvorming voor de grootschalige herbestemming, verbouwing en restauratie van het iconische stadhuis van Gouda, in samenwerking met Van Hoogevest Architecten en DWA. Als één van de ontwerpteampartners denken we actief mee in de planvorming en sturen we bij constructief waar nodig. Daarnaast hebben we begin 2023 een uitgebreide schadeinspectie uitgevoerd van de voorgevel, om de omvang, oorzaak en ernst van de aanwezige schade inzichtelijk te maken.
Nieuwe Kerk Delft
Sinds 2012 is De Prouw betrokken bij de diverse restauraties, aanpassingen en inbreidingen van de Nieuwe Kerk in Delft. Van 2013 tot 2015 heeft de kerk een grootschalige restauratie ondergaan waarbij de plafonds en de kapconstructie zijn hersteld en geconserveerd. En de jaren hierna hebben wij een ontwerp opgesteld voor de uitbreiding van de koninklijke grafkelders in de zuidelijke kooromgang, deze is in 2022 opgeleverd. De uitbreiding was complex vanwege de variëteit aan historische funderingen en de complexe geotechnische benodigdheden. Door middel van een uitgebreid monitoringsplan, dat door ons bureau is opgesteld, hebben we tijdens de uitvoering grip kunnen houden op eventuele deformaties. En hoewel er van het resultaat nu nog amper iets zichtbaar is zijn wij trots dat wij bij dit uitdagende vraagstuk het constructief ontwerp hebben mogen opstellen in samenwerking met Van Hoogevest Architecten uit Amersfoort.
Momenteel zijn wij betrokken bij het ontwerp van nieuwe inbreidingen en interieur aanpassingen, in samenwerking met buro Stiel uit Elburg.
Luciakerk Ravenstein
Het stucwerk plafond van de Luciakerk te Ravenstein is op diverse locaties gescheurd. De Prouw is gevraagd om hier verder onderzoek naar te doen. Door middel van visuele inspecties aan de onder- en bovenzijde van het stucwerkplafond is de bestaande plafond- en kapconstructie in beeld gebracht. Op basis van deze bevindingen hebben wij een 3D-rekenmodel opgesteld om inzichtelijk te krijgen wat de krachtswerking van deze indrukwekkende koepelconstructie is, ook wanneer één van de onderdelen bijvoorbeeld minder goed functioneert als gevolg van houtaantasting. Door middel van dit onderzoek hebben wij de oorzaak van de scheurvorming in het stucwerk kunnen achterhalen en is een voorstel gedaan tot herstel.

C30 (Shell HQ) – Den Haag
De renovatie van het meer dan 100 jaar oude rijksmonument aan de Carel van Bylandtlaan 30 in Den Haag heeft enkele jaren geduurd en is voor ons bureau één van de meeste prestigieuze projecten geweest. Van het gebouw zijn veel archieftekeningen bekend, maar in de praktijk blijkt dat er meer aanpassingen in de loop der tijd aan en in het gebouw zijn gedaan.
In de nieuwe situatie is het gebouw grotendeels teruggebracht naar de oorspronkelijke opzet, maar met installaties volgens de de allerhoogste standaard. Centraal zijn nieuwe liften toegevoegd door middel van waterglasinjecties en één van de binnenhoven is voorzien van een indrukwekkende glazen overkapping, uitgevoerd door Octatube. Een project om trots op te zijn!
Lees ook het artikel van de leverancier van de glaskap, Octatube
Foto's met dank aan de Vries en verburg, RoosRos architecten en octatube.

Kasteel Nederhorst den Berg
Van woonkasteel met verdedigingsfunctie tot buitenplaats met grandeur en van ruïne tot kantoorpand; kasteel Nederhorst heeft in het verleden al heel wat herbestemmingen ondergaan. In 2024 wordt het kasteel verbouwd om plaats te bieden aan veertien prachtige appartementen welke onder andere bereikbaar zijn via een nieuwe liftconstructie. De Prouw bij dit project betrokken als constructief adviseur en heeft in samenwerking met VB erfgoed & architectuur en Stadsherstel Amsterdam een ontwerp opgesteld voor de beoogde verbouwplannen. Daarnaast bieden we begeleiding tijdens de uitvoering.

Ruïne Nijenbeek – Voorst
Geen restauratie, maar consolidatie van een bouwwerk. Een “ongeschonden ruïne” is met zorg geconsolideerd, zodat de uitstraling niet teveel is veranderd. Op de ruïne, die ooit als verdedigingswerk in de 13e eeuw is gebouwd, is wel een dak gekomen om het binnenwerk te beschermen tegen verdere degradatie als gevolg van weersinvloeden. Het herstel van een ruïne is bewerkelijker dan een restauratie, omdat er vaak keuzes moeten worden gemaakt of elementen behouden moeten blijven en niet teveel vervolgschade zal opleveren.
Kasteel Amerongen
Sinds 2001 is De Prouw als constructief adviseur betrokken bij dit statige kasteel aan de uiterwaarden van de Rijn. Na de grootschalige restauratie van het kasteel en de bijgebouwen zijn in 2019 als laatste onderdeel de bruggen gerestaureerd. Maar… Ook bij kasteel Amerongen geldt: een restauratie is nooit helemaal gereed. Voor de constructieve zaken bij het onderhoud is ons bureau actief verbonden aan het kasteel.
Kasteel Amerongen is een waterkasteel, waarbij de waterhuishouding een belangrijke rol speelt. Als het smeltwater door de Rijn wordt afgevoerd stijgt het water in de rivier, waardoor de onderste ruimten worden bedreigd door het opkomende water. Via een meetsysteem wordt gecontroleerd of de funderingen van de gebouwen risico lopen en tijdig het grachtpeil kan worden aangepast.

Kasteel de Haar
Sinds 1995 is ons kantoor als constructief adviseur betrokken bij de diverse grote en kleine restauraties van het grootste kasteelcomplex van Nederland. Dit betreffen onder andere restauraties van het interieur en het exterieur van het kasteel, de bijgebouwen en het chateletgebouw, alsmede de gedeeltelijke herfundatie van het kasteel.
Recentelijk is Kasteel de Haar, om begrijpelijke redenen, uitgeroepen tot het mooiste gebouw van Nederland en we zijn trotst dat wij hier onze bijdrage aan mogen leveren.

Grote Kerk – Wageningen
Het exterieur en het interieur van dit historische icoon zijn in 2018 en 2019 grondig gerestaureerd. In september 2020 is de daarna de kerk weer in gebruik genomen. Het is een multifunctioneel gebouw geworden. In de kerk is een groot balkon aan de noordzijde verwijderd en een uitgiftebalie is toegevoegd. De begane grondvloer is voorzien van een nieuw verwarmingssysteem en er is op de verdieping naast het orgel een moderne en spannende inbreiding aangebracht die dienst doet als bijzaal. Deze is uitgevoerd naar het architectonisch ontwerp van Van Hoogevest Architecten te Amersfoort en De Prouw is hierbij betrokken geweest als hoofd- en detailconstructeur.
Foto's Frank Hanswijk.

Augustinuskerk Utrecht
Sinds 2013 is Constructiebureau De Prouw betrokken bij de restauratie van de Sint-Augustinus kerk aan de Oudegracht in Utrecht. De Sint-Augustinuskerk is gebouwd in 1839-1840 in neoclassicistische stijl (Waterstaatskerk) naar een ontwerp van Karel Georg Zocher. De kerk is de afgelopen jaren zowel van binnen als van buiten grondig gerestaureerd, onder leiding van Hylkema Erfgoed uit Utrecht. Wij hebben bij dit project een adviserende rol voor het herstel van de houtconstructie van de kap, het plaatsen van de steigerconstructie (binnen en buiten), een plaatselijk funderingsherstel en de opvang van het orgel op een nieuwe stabiele staalconstructie.

Kasteel Loenersloot
Een van de weinige kastelen die het rampjaar 1672 ongeschonden hebben doorstaan. Het kasteel is oorspronkelijk gebouwd als verdedigingsbouwwerk, omringd met een kasteelgracht. De toren is het eerst gebouwd in 1258, later volgden diverse aanbouwen. De toren is daarna meerdere keren verbouwd, waarbij onder andere een trap in het metselwerk van de toren is aangebracht. Het kasteel vertoonde veel schade door onder andere het scheefzakken van de toren, maar ook op andere plaatsen.
De Prouw heeft een onderzoek uitgevoerd naar de oorzaak van de schade. Daarbij werd duidelijk dat de meeste schade is ontstaan door oude funderingen in de ondergrond, waar sinds 1767 overheen is gebouwd. Voor het scheefzakken van de toren was al voor de Tweede Wereldoorlog een plan opgezet voor een herfundering met palen, doch dit plan bleek onuitvoerbaar. Bij de restauratie van het kasteel in 2011 is een oude, nog functionele waterput op de binnenplaats aangetroffen, wat de oorzaak zou kunnen zijn van het scheefzakken. Na het dempen van de put bleek echter de toren nog steeds (langzaam) verder te zakken. In 2020 is een scheefstand van 22 cm op een hoogte van 19 meter boven het maaiveld richting het westen gemeten. In samenwerking met Walinco is een funderingsverbetering ontworpen, waarbij de bestaande ondiepe fundering wordt uitgebreid met een beperkt aantal palen, waardoor een hybride paal-plaatfundering wordt verkregen en de donjon is gestabiliseerd zonder dat er een te starre fundering ontstaat.

Sint Bavo Kathedraal – Haarlem
Al jaren lang is De Prouw betrokken als constructief adviseur bij dit uitzonderlijke rijksmonument gelegen aan de rand van het centrum van Haarlem. Zo hebben we constructief advies gegeven voor de laatste grootschalige restauraties, de realisatie van een moderne uitbreiding aan de zijkant, het ontwikkelen van een nieuwe museale kelderruimte onder het koor en voor een éénmalige evenement is een tijdelijke stalen loopbrug ontworpen tussen beide torens.
Sint Janskerk – Gouda
De St. Janskerk is de langste kerk van Nederland en ligt in het centrum van Gouda. De kerk is vooral bekend vanwege haar gebrandschilderde ramen, welke UNESCO werelderfgoed zijn. De Prouw is betrokken geweest bij diverse restauraties, verbouwingen alsmede de inbreiding van een nieuwe winkel. Sinds 1975 wordt het volledige gebouw jaarlijks gemonitord om in de gaten te houden of de bestaande fundering onderhevig is aan een verhoogde mate van zetting. In 2014 is op basis van deze meetgegevens, en de ontstane schades, besloten om over te gaan op een funderingsherstel van de koorkolommen. De Prouw heeft hiervoor het constructieve ontwerp opgesteld samen met een gedetailleerd werkplan.
De toren van de Sint Janskerk staat nog op de originele fundering die dateert van 1413. Uit de hoogtemetingen blijkt dat de toren langzaam meer zakt dan het kerkgebouw, dat tegen de toren is gebouwd. Ook hier ontstaat door het verschil in zakking schade. De Prouw onderzoekt momenteel de nut en noodzaak van een eventuele funderingsverbetering, op basis van een deskundige analyse van de meetgegevens en aanvullend geotechnisch onderzoek.

Oldengaerde – Dwingeloo
In opdracht van Het Drentse Landschap hebben wij mogen het constructief advies gegeven voor de restauratie van de Havezate, oorspronkelijk uit het begin van de 15e eeuw, het naastgelegen bouwhuis en de nabij gelegen daglonerswoning. Onderdeel van deze grootschalige restauratie is onder andere het herstel van diverse houtconstructies en aanwezige constructieve gebreken, het verduurzamen van de panden en diverse aanpassingen aan de constructie. Er is een ontwerp opgesteld voor de benodigde constructieve herstel- en verbouwwerkzaamheden en in nauw overleg met de aannemer (Jurriëns Noord - Groningen) zijn deze plannen tot uitvoering gekomen.
Met deze restauratie is één van de fraaiste en best bewaarde havezaten van Drenthe toegankelijker geworden voor publiek en is de technische staat weer naar behoren hersteld voor de komende decennia.

Stadhuis – Gouda
De Prouw is als constructief adviseur betrokken bij de huidige planvorming voor de grootschalige herbestemming, verbouwing en restauratie van het iconische stadhuis van Gouda, in samenwerking met Van Hoogevest Architecten en DWA. Als één van de ontwerpteampartners denken we actief mee in de planvorming en sturen we bij constructief waar nodig. Daarnaast hebben we begin 2023 een uitgebreide schadeinspectie uitgevoerd van de voorgevel, om de omvang, oorzaak en ernst van de aanwezige schade inzichtelijk te maken.

Nieuwe Kerk Delft
Sinds 2012 is De Prouw betrokken bij de diverse restauraties, aanpassingen en inbreidingen van de Nieuwe Kerk in Delft. Van 2013 tot 2015 heeft de kerk een grootschalige restauratie ondergaan waarbij de plafonds en de kapconstructie zijn hersteld en geconserveerd. En de jaren hierna hebben wij een ontwerp opgesteld voor de uitbreiding van de koninklijke grafkelders in de zuidelijke kooromgang, deze is in 2022 opgeleverd. De uitbreiding was complex vanwege de variëteit aan historische funderingen en de complexe geotechnische benodigdheden. Door middel van een uitgebreid monitoringsplan, dat door ons bureau is opgesteld, hebben we tijdens de uitvoering grip kunnen houden op eventuele deformaties. En hoewel er van het resultaat nu nog amper iets zichtbaar is zijn wij trots dat wij bij dit uitdagende vraagstuk het constructief ontwerp hebben mogen opstellen in samenwerking met Van Hoogevest Architecten uit Amersfoort.
Momenteel zijn wij betrokken bij het ontwerp van nieuwe inbreidingen en interieur aanpassingen, in samenwerking met buro Stiel uit Elburg.

Luciakerk Ravenstein
Het stucwerk plafond van de Luciakerk te Ravenstein is op diverse locaties gescheurd. De Prouw is gevraagd om hier verder onderzoek naar te doen. Door middel van visuele inspecties aan de onder- en bovenzijde van het stucwerkplafond is de bestaande plafond- en kapconstructie in beeld gebracht. Op basis van deze bevindingen hebben wij een 3D-rekenmodel opgesteld om inzichtelijk te krijgen wat de krachtswerking van deze indrukwekkende koepelconstructie is, ook wanneer één van de onderdelen bijvoorbeeld minder goed functioneert als gevolg van houtaantasting. Door middel van dit onderzoek hebben wij de oorzaak van de scheurvorming in het stucwerk kunnen achterhalen en is een voorstel gedaan tot herstel.